Blog with Sidebar
19169
page-template,page-template-blog-large-image,page-template-blog-large-image-php,page,page-id-19169,page-child,parent-pageid-1815,stockholm-core-2.3.2,select-theme-ver-8.10,ajax_fade,page_not_loaded,,qode_menu_,wpb-js-composer js-comp-ver-6.7.0,vc_responsive

Over de geschiedenis van de lexicografie in Italia en combinatiewoordenboeken.

Wat mij boeit bij het maken van een vertaling is de vraag hoe ik de tekst zal benaderen. Een tekst daagt je uit, je moet op zoek gaan naar dat ene woord dat in de doeltaal precies uitdrukt wat in de brontaal wordt bedoeld. Een mooie vertaling vraagt ​​om creativiteit.

Naast grammaticale kennis van bron- en doeltaal, is voor de allerbeste vertaling ook kennis van de cultuur van het land waar de doeltaal wordt gesproken van belang. 

 

Wie de betekenis van een woord wil weten of vertalen raadpleegt daarvoor doorgaans een woordenboek, van papier of online. Ook voor het Italiaans bestaan ​​zeer veel verschillende soorten woordenboeken. Naast eentalige verklarende woordenboeken, tweetalige woordenboeken, etymologische woordenboeken, woordenboeken van dialecten, van synoniemen en antoniemen, over idiomatische uitdrukkingen en gespecialiseerde woordenboeken met een lexicon op medisch, technisch, of juridisch gebied bijvoorbeeld, zijn er sinds 2009 ook combinatiewoorden beschikbaar.

 

Heb je interesse in vertalen? Wil je meer weten over de geschiedenis van de lexicografie in Italië? Over de opzet, structuur en functie van belangrijke combinatiewoordenboeken zoals die van Francesco Urzì, Diario delle Combinazioni Lessicali , Luxembourg, Convivium, 2009, Paola Tiberii, Dizionario delle collocazioni. Le combinazioni delle parole in Italiano , Bologna, Zanichelli, 2012, Vincenzo Lo Cascio, de Dizionario Combinatorio dell’Italiano , Amsterdam/ Philadelphia, John Benjamins, 2013 en de Dizionario Combinatorio Compatto Italiano (2012)?

Tijdens mijn studie Italiaans heb ik over die onderwerpen een paper geschreven: “Een modern vertaalinstrument: de dizionario combinatorio ”(2017). Je leest deze via:  https://www.deitaliaanseculturelesalon.nl/wp-content/uploads/MLV-Helsloot-Paper-Dizionario-combinatorio.pdf

Buon Ferragosto!

Guido Reni (1575-1642), l'Assunzione di MariaOp 15 augustus wordt in heel Italië weer het feest van ferragosto gevierd!

Wat weten wij eigenlijk van deze vecchia tradizione, deze oude traditie?

En hoe is het, als gevolg van de pandemie, in deze estate particolare, deze opmerkelijke zomer, gesteld met de typische festiviteiten rond deze voor Italië zo belangrijke feestdag?

 

Vanuit de traditie is 15 augustus een heerlijke vrije dag, die valt midden in de warme augustusmaand. Zo goed als alle Italianen werken niet, de winkels zijn gesloten, en het openbaar vervoer ligt stil.

Op de piazza’s en in de straten wenst men elkaar een buon ferragosto, een woord dat komt van feriae augūsti in het Latijn, en ferie d’agosto in het Italiaans, waarmee de rustdagen worden bedoeld, die er mogen zijn na het binnenhalen van de oogst in de tijd van de Romeinse keizer Augustus.

Door de rooms-katholieke kerk is deze dag, die voorheen op 1 augustus is gevierd, verplaatst naar 15 augustus, de dag van de Assunzione di Maria, Maria Hemelvaart.

 

Typisch voor ferragosto zijn de scampate, het maken van tochtjes, scampate komt van scampare, dat ontvluchten betekent. Augustus is dan ook een maand waarin veel Italianen graag de warmte van de stad ontvluchten om lekker uit te waaien aan zee of in de koelte van de bergen wandeltochten te maken.

 

Ook worden er sfilate di cavalli gehouden, optochten met paarden versierd met kleurige doeken, ruiters die kostuums dragen en tamboerijnmuziek. Daarnaast worden er ook paardenraces gehouden, van bescheiden tot bijvoorbeeld de enorme palio di Siena, welke jaarlijks op 16 augustus plaatsvindt. Helaas kunnen deze wereldberoemde paardenraces dit jaar voor de tweede keer als gevolg van Corona niet doorgaan. Plaatselijke regelgeving zal ook moeten bepalen wat er voor de processioni in onore della vergine geldt.

Deze processiesoptochten om Maria te eren, vaak verlicht door fakkeldragers, waarbij een beeld van de Heilige Maagd Maria op de schouders van mannen door nauwe straatjes van Italiaanse dorpjes en steden, wordt vervoerd, trekken veel belangstelling van Italianen zelf en van toeristen.

 

 

Bij Italianen en feest hoort natuurlijk ook lekker eten! Voor het feest van ferragosto organiseren zij graag een grigliata, een mixed grill van vlees, vis, en groenten bijvoorbeeld voor een gezellige maaltijd samen met familie en vrienden, die in deze tijd gelukkig ook prima in de tuin kan plaatsvinden.

 

In de avond zijn de fuochi d’artificio, het vuurwerk, van de diverse vuurwerkshows leuk om te zien. Die worden gehouden aan zee of bij de meren en kleuren de Italiaanse nacht met groen, wit en rood, dat weerspiegelt in het water.

 

Of je deze zomer alweer in Italië bent of niet, ik wens je vandaag een buon ferragosto!

 

Siti:

https://www.treccani.it/

https://www.edulingua.it

https://www.ilpalio.siena.it/5/Palio/2021

https://youtu.be/TgARWZbyaU4

Illustrazioni:

Guido Reni (1575-1642), l’Assunzione di Maria, https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Assunzione_di_Maria.jpg

Palio: Roberto Vicario, https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/10/Palio_di_Siena_2_luglio_2010.jpg

Grigliata Ferragosto: https://www.ristorantelafemme.com/

Tekst Louise Helsloot MA – De Italiaanse Culturele Salon © 2021

Ricetta favolosa per cosce di pollo al forno – Geweldig recept voor kippenbouten uit de oven

Italianen houden van kip! Van Noord tot Zuid, op het platte land of in de stad, echt bijna iedereen kun je blij maken met een kipschotel. Elke regio kent haar eigen traditie en maakt eigen variaties. Bij voorkeur wordt kip gegeten met aardappeltjes, en vaak als “secondo piatto”, op Zondag.

Voor vandaag voor het weekend om weer even de smaak van het Italiaanse platteland te proeven: kippenbouten uit de oven!

Een makkelijk recept waarvoor je niet lang in de keuken hoeft te staan.

 

Laat de kippenbouten op kamertemperatuur komen en de oven op 180 graden.

Maak een mengsel van 4 eetlepels mooie olijfolie, knoflook ( wil je meer smaak doe dan een teentje extra), een flinke theelepel van elk van de Italiaanse kruiden en peper.

Smeer de kippenbouten in met de helft van het mengsel, leg ze op een vel bakpapier op de ovenplaat en stel in op 45 minuten.

Ondertussen was je de krieltjes schoon, snijd je de courgette en de wortels in dunne reepjes en de ui in stukken. Doe alle groenten in een kom en hussel door met de andere helft van het olijfoliemengsel.

Na 10 minuten draai je de kippenbouten om en voegt de krieltjes, de wortels en de ui eraan toe, 20 minuten later ook de courgette. Geregeld omkeren.

Zet vervolgens de oventemperatuur terug naar 150 graden en laat de kippenbouten nog 15 minuten bruinen of tot ze gaar zijn. Zout voor ieder na smaak.

 

Nodig voor 4 personen:

4 kippenbouten

Een teentje knoflook

Tijm

Oregano

Rozemarijn

10 Krieltjes

8 wortels

1 courgette

1 rode ui

Olijfolie

Peper en zout

 

Gli Italiani amano il pollo! Da Nord a Sud, nella campagna o nella città, possiamo rendere felici casi tutti con un piatto di pollo al forno. Ogni regione conosce le sue tradizioni e ciascuna ha le proprie variazioni. Di preferenza il pollo è mangiato con le patate e spesso come secondo piatto per la Domenica.

Per oggi per il fine settimana, per gustare in Olanda un po’ il sapore della campagna Italiana: cosce di pollo al forno!

Una ricetta facile da cucinare che non richiede molto tempo in cucina…

 

Fate arrivare le cosce di pollo a temperatura ambiente e accendete il forno a 180 gradi.

Creare una mescolanza di 4 cucchiai di un buon olio d’oliva, uno spicchio d’aglio ( o uno in più come vi piace), un cucchiaino colmo di ognuna delle erbe Italiane e un pizzico di pepe.

Ungerete le cosce con la metà della mescolanza, mettetele su una carta da forno sulla lastra da forno e programmate per 45 minuti.

 

Intanto lavate le patatine novelle, tagliate a nastro la zucchina e le carote, la cipolla a pezzi. Mettete tutte le verdure in una scodella e miscelate con l’altra meta della mescolanza ad olio. Dopo 10 minuti, girate le cosce di pollo en aggiungete le pattatine, le carote e la cipolla, dopo altri 20 minuti anche la zucchina. Rovesciate regolarmente. Riducete la temperatura del forno a 150 gradi e lasciate dorare per altri 15 minuti o finché le cosce siano ben cotte. Sale a gusto.

 

Per 4 persone: 4 cosce di pollo – uno spicchio d’aglio – timo – origano – rosmarino – 10 patatine novelle – 8 carote – una zucchina – 1 cipolla rossa – olio d’oliva – pepe – sale.

BUON APPETITO!

 

Tekst en foto Louise Helsloot MA – De Italiaanse Culturele Salon © 2021

2021 Het jaar van Dante Alighieri (1265-1321)

Dit jaar is het jaar van Dante, 700 jaar Dante Alighieri!

Wanneer je de Italiaanse taal voldoende beheerst lees je zijn meesterwerk “Commedia”, in drie delen: Inferno, Purgatorio en Paradiso natuurlijk het best in het Italiaans, maar je kunt ook voor een vertaling gaan. Welke van de vele vertalingen kies je dan?

Hoe lastig dat kan worden vertelde publiciste en vertaalster Hein Groen al in de Groene Amsterdammer (2001, nr.29) die tijdens het lezen van een Engelse vertaling al snel tot de conclusie kwam dat je: “[…] Dantes grootheid alleen in het Italiaans kunt ervaren”.

Aan een Nederlandse vertaling begon zij niet eens…

 

De uitdaging voor de vertaler is natuurlijk ook op zoek gaan naar dat ene woord in de doeltaal dat exact de intentie weergeeft die in de oorspronkelijke taal bedoeld wordt. Daarbij moet je niet alleen de letterlijk betekenis vertalen maar vooral, zoals vertaler Hans Bolland in een gesprek bij “De wereld draait door” (2019) vertelde: vertalen vanuit de ziel van de taal.

Bij Dante gaat het dan ook nog eens om het vertalen van Middeleeuwse poëzie van het hoogste literaire niveau.

 

Uren heb ik besteed aan de Commedia, aan het analyseren van de eigenheid van de taal, aan haar ontstaansgeschiedenis, achtergronden, symboliek en aan de personages die Dante, zelf ook een personage in dit verhaal, op zijn reis tegenkomt. Tijdens die studie Italiaanse taal en cultuur maakte ik kennis met de mooie vertaling van Frans van Dooren (1987) maar je zou ook voor die van Ike Cialona en Peter Verstegen (2000) kunnen kiezen. Daarnaast noem ik Juke Hudig die in haar “Dantes Divina Commedia in 111 pastels”(2014), kiest voor het weergeven van momenten uit de Commedia, in de vertaling van Christinus Kopps (1930), door middel van prachtige verstilde illustraties.

 

Firenze, Ravenna en Dante zijn onverbrekelijk verbonden en nog altijd is er heel veel belangstelling voor “ il sommo poeta”, zeker

nu, 700 jaar na zijn dood in 1321, in dit speciale Dante-jaar, blijf de website volgen!

 

Dante Alighieri, Commedia, con il commento di A. M. Chiavacci Leonardi, Bologna, Zanichelli, 1999

Dante Alighieri: De goddelijke komedie, vertaald door Frans van Dooren, Amsterdam-Leuven 1987.

Dante Alighieri: De goddelijke komedie, vertaald door Ike Cialona en Peter Verstegen, 2 delen, Amsterdam 2000.

Juke Hudig, Dante’s Divina Commedia in 111 pastels, Aurora productions, 2014.

https://www.groene.nl/artikel/vertedering-voor-dante

https://www.bnnvara.nl/dewerelddraaitdoor/videos/510245

https://www.facsimilefinder.com/facsimiles/dante-inferno-parigi-imola-facsimile

Illustrazione: Luca Signorelli, Dante Alighieri, detail van Luca Signorelli’s fresco in de kapel van San Brizio, cattedrale di Orvieto

CC BY-SA 3.0 <https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0>, via Wikimedia Commons

Tekst Louise Helsloot MA – De Italiaanse Culturele Salon © 2021